Në davet, termet “tokë pjellore” dhe “tokë shterpe”, mund të kenë kuptim nëse ne, në bazë të analizës dhe të planifikimit, e mësojmë dhe e parashikojmë përafërsisht se, si e sa të përkushtohemi, sa të durojmë, si të shpjegojmë e sa të “ngutemi”, por jo se cila tokë të braktiset, e cila jo.
Dhe në periudha dhe rrethana të shtimit të mëkatit, rebelimit e çoroditjes në shoqëritë dhe rrethet e tona, vesveseja për shterpësinë e tokës, nuk është që mungon, mirëpo është vesvese, thjesht, një cytje tjetër e një armiku që dëshiron të të frenojë nga përpjekja e nisur për përmirësimin e njerëzve.
Në të vërtetë, daveti i vërtetë është një rrjedhë lumi nga burimi i pashtershëm i misionarizmit absolut - atij të profetëve, dhe kur jetëshkrimi i tyre të tregon se ku e mbollën ata farën e udhëzimit, atëherë arat e fushat e tua të duken mëse të buta. Që nga shembulli i një daveti afro njëmijë vjet, e deri te shembulli i një profeti që, pasi dëbohet e nënçmohet, shpreson që një ditë, tek pasardhësit e dëbuesve të shfaqen ithtarët e sinqertë të tij.
Një dobi nga shejh Si’di. Pasi Ibrahimi (alejhi’s-selam!), largohet nga populli i vetë - që nuk po udhëzohet - dhe kështu ai shpërngulet për në tokën e bekuar, ekziston një dilemë: çfarë ka ndodhur me popullin e tij?! A është shkatërruar ai popull i pabindur apo jo?! Ato israilijate që transmetohen, e që dëftojnë se ata janë shfarosur, vallë, a qëndrojnë?!
Shejh Si’di (Allahu e mëshiroftë!) duke e mbrojtur mendimin se populli i Ibrahimit nuk ështe shkatërruar, thotë:
«Ibrahimi (alejhi’s-selam!), ishte krijesa më e mëshirshme, më e vlefshme dhe më madhështore; ai nuk ishte lutur kundër popullit të vetë, siç janë lutur të tjerë profetë (ndaj popujve të tyre); (...) dhe kjo dëshmohet edhe me faktin që Ibrahimi (alejhi’s-selam) kishte polemizuar me engjëjt që të mos shkatërrohej populli i Lutit (sureja Hud, 74), ndonëse ata nuk ishin populli i tij…» (Tejsiru’l-Kerimi’r-Rahman, f. 739, tek tefsiri i ajetit 27, Ankebut).
Pra, nëse ai ishte merakosur për një popull të huaj, kishte polemizuar me engjëjt që ata të mos shfarësoheshin, pra, me një fjalë, i kishte mbrojtur të largëtit që kishin lajthitur si s’ka më keq, në mënyrë që t’u lihej edhe një mundësi për t’u kthyer, e për t’u udhëzuar, vallë, si do të ishte gajlosja e tij për popullin e vetë, si do të ishte gëlltitja e tij që mllefi të mos e çonte për t’u lutur kundër tyre, e madje si do të ishte shpresa e tij për popullin që po refuzonte, që një ditë do të vijë një brez që do t’i kthehen Allahut e do ta adhurojnë Atë me sinqeritet e përkushtim?!
Dhe kështu është daveti që duhet ta jetësojmë: nuk kërkojmë tokë pjellore, por kërkojmë vetëdije, këmbëngulje e planifikim për ta punuar tokën që na takon; nuk trishtohemi nga toka shterpe, por nga shterpësia e mendjeve tona që e kanë nxjerrë në harresë që mbi supet e tona bie vetëm përgjegjësia e mbjelljes, e mirëmbajtjes dhe e kultivimit, jo e rezultatit; nuk mahnitemi nga frytshmëria e tokës, por gëzohemi nga mirësia e Allahut ndaj nesh, që nuk po na dëbon nga misioni i davetit, anipse mund ta meritojmë.
Mirsim Maliçi
Diku udhës, 15.08.2026