Në kohë trazirash - fitnesh, siç tregojnë etheret, fytyrat publike të kumtimit fetar paguajnë shtrenjtë. Paguajnë shtrenjtë, edhe kur nuk i dinë çmimet apo kur mendojnë se kanë paguar lirë.
Dikush paguan me fytyrë, ngaqë i ka dalë zot epiteteve duke e menduar vetëm mjaltin, por jo edhe pickimin. Dikush paguan me fe, sepse "i shterret zëri i bujshëm se feja është më e shtrenjta që e ka" dhe lehtësisht e shkëmben atë vetëm e vetëm që të ruajë pak emër, një copëz dynja, disa ditë me autoritet a pakëz domethënie me një punësim. E disa e paguajnë me fytyrë e me fe, e që zakonisht janë dy llojësh: lakmitarët nën ndikimin e pushtetit dhe lajkatarët nën ndikimin e xhematit, feja e të cilëve është nën dirigjim, kurse mendja me orar: kur lexojnë motivohen për t'u liruar, por shpejtë gardianët i kthejnë prapa grilave, aty ku janë vetvetja, e jo të zmadhuarit bazuar në "hijen e tyre në diell"; përherë foltoret më me zë, kryesisht këta i kanë. Dikush paguan me fytyrë, fe e dynja: të mjerët me dije të cekët e me mendje meskine, as rend burrërie, as parim devotshmërie, as marifet dynjaje. E dikush paguan veç me dynja, sepse mat me ahiret, dirigjohet nga dija, s'ia mban fytyra shumëfytyrësinë, s'ia pranon mendja mediokritetin e masave, si dhe arsyeshmërinë dhe fetarinë kurrë s'i ka në kombinime shitjeje, shkëmbimi a zëvendësimi.
Di të të them: hapi sytë cilët kumtues po pason, se një ditë ata "drejtohen" e "shikojnë hesapin e vetë", e ti do të ngelësh i cekti që s'i ke kuptuar apo i ke keqkuptuar ose i ngurrti që nuk sheh larg e nuk reflekton.
Nëse paralajmërimet e ethereve i shohim akoma pa u ashpërsuar fitnet, gjen që dija dhe ligjërimi fetar dhe rolet që dalin prej saj, janë një habitat i stuhishëm për këdo të rritur në kotec.
Vërtet maja e shkëmbit i sjell vetminë shqiponjës, por ia garanton mospërzirjen me tufa sorrash dhe mosmbylljen e horizontit.
Mirsim Maliçi
Shkup, 09.08.2025